maandag 23 januari 2017

Open brief aan de minister van volksgezondheid

Mama en ik op mijn inderhaast georganiseerde huwelijk

Voor het eerst vind je op deze blog geen artikel over duurzaamheid. Ik heb er lang over nagedacht of ik dit wel met jullie wilde delen, of jullie hier iets aan konden hebben, maar uiteindelijk doe ik het toch. Het is een emotionele, persoonlijke brief geworden, misschien wat naïef maar vooral heel oprecht, ik hoop dat jullie het niet erg vinden dat ik hem hier publiceer.


Beste mevrouw De Block,

U moet nogal geschrokken geweest zijn toen uw collega Van Overtveldt vorige week suggereerde dat de accijnzen op tabak herbekeken kunnen worden. Hij zei toen letterlijk: "lagere tarieven mogen geen taboe zijn, zeker niet als we zo de inkomsten beter op peil kunnen houden". Ik weet niet hoe u die woorden interpreteerde, maar mij leek het alsof hij wou zeggen dat een verlaging van de prijs van tabak interessant zou zijn voor de begroting. Dat terwijl een verhoging van die prijs er is gekomen om een afradend effect te hebben op rokers. Of niet soms? U tikte uw collega op de vingers, wat me doet vermoeden dat u dezelfde mening bent toegedaan als ik: we moeten zoveel mogelijk mensen van dat roken houden. En de begroting mag niet voorgaan op mensenlevens.

Als huisarts zult u als geen ander weten waarom dat zo belangrijk is. Longkanker is één van de meest voorkomende doodsoorzaken in ons land. Jaarlijks sterven er gemiddeld zo'n 20.000 Belgen aan de schadelijke gevolgen van tabaksrook. Of anders gezegd: Elk uur sterven er 2 Belgen ten gevolge van roken. Mijn mama zal binnenkort één van hen zijn. Ze is 61 jaar. En net zoals zovelen van haar generatie een verstokte roker. Toen het verdict "terminale longkanker" viel, antwoordde ze gelaten "Ik wist dat het risico bestond." En ja, dat risico bestond zeker, tabak doodt immers 1 op 2 gebruikers. 

Is het ons mama haar eigen schuld? Volgens u wel, u beweert dat roken een puur individuele keuze is. Wel, ik denk dat niet. Ik weet niet of u samengeleefd heeft met een roker die probeert te stoppen. Ik wel, ik heb het meermaals mogen meemaken. Er waren een tiental pogingen: samen met papa, zonder papa want met twee tegelijk stoppen was misschien toch te lastig, met een zelfhulpboek, met medicatie,... Alles heeft ze geprobeerd, maar het lukte niet. Ook voor ons waren de periodes waarop mama probeerde te stoppen met roken moeilijk; ze was zenuwachtig, minder aanwezig, en soms zelfs ronduit onvriendelijk tegen ons. Ze had duidelijk last van afkickverschijnselen. Wij hebben aan den lijve mogen ondervinden hoe zwaar verslavend sigaretten wel niet zijn.

Misschien had mijn moeder dan maar niet moeten beginnen met roken? Dat kan, maar net als zoveel anderen begon ze te roken in haar tienerjaren. U weet wel, stoerdoenerij en erbij willen horen. En eens je als jongvolwassene doorhebt dat het eigenlijk helemaal zo cool niet is te roken, is het te laat om er nog vanaf te geraken. 

Wist u dat roken de Belgische samenleving elk jaar 13 miljard euro kost? Vreemd toch dat er niet meer maatregelen genomen worden om mensen van tabak weg te houden. Zeker nu minister Van Overtveldt alle beetjes bij elkaar zoekt om de begroting in evenwicht te krijgen. Ja, u kwam vorig jaar met een gloednieuw plan, maar daarin is geen plaats voor een leeftijdsgrens van 18 jaar, voor een verbod op roken in auto's in het bijzijn van kinderen, of voor een algemeen reclameverbod. Ja, u hebt de verkoop van tabaksproducten via het internet verboden, en er zal op de pakjes sigaretten nog duidelijker te lezen zijn dat roken dodelijk is. Maar verder? Denkt u dat u op deze manier één tabaksdode minder zal kunnen tellen volgend jaar? Ik vrees ervoor.

Voor mijn mama is het helaas te laat, maar ik zou het fijn vinden mocht u, als minister van volksgezondheid, de geschiedenis ingaan als die sterke vrouw die ervoor zorgde dat een heleboel kinderen hun ouders niet voortijdig moeten verliezen aan longkanker. Als die vrouw die miljoenen bespaarde in de zorgsector doordat er amper nog tabaksgerelateerde ziektes voorkomen. Als die vrouw die ervoor zorgde dat er geld vrijkwam voor al die andere ernstige zieke mensen. Als die vrouw die komaf maakte met de tabaksindustrie. 

Alstublieft, mevrouw De Block, wees de minister van Volksgezondheid die ons land nodig heeft en maak komaf met die sluipende moordenaar die het leven van talloze Belgische gezinnen verwoest. Waar wacht u eigenlijk op?

De cijfers in deze blogpost zijn afkomstig van de website van het ministerie van volksgezondheid, en van de stafmedewerker tabak van het Vlaams Instituut voor de Gezondheidspromotie- en Ziektepreventie (artikel in De Standaard weekblad 21/01/2017).

Overige bronnen: 
Hart- en vaatziekten belangrijkste doodsoorzaak in België (De Morgen, 18/01/2017)
Maat voor niets (De Standaard, 07/11/2016)

2 opmerkingen: